Proces

Blog

26 februari 2018

Wat maakt de corporate governance van de overheidsentiteiten in de Dutch Caribbean zo beroerd? Een gebrek aan flexibiliteit. Corporate governance is nooit statisch. Je kunt nooit zeggen ‘wij hebben onze corporate governance op orde’. Je moet voortdurend alert blijven, bijsturen en ontwikkelen. Dat doen de verantwoordelijke politici meestal niet. Ze beschouwen overheidsgelieerde entiteiten als een gegeven (als hun achtertuin of speeltuin) en niet als onderdeel van een maatschappelijk proces met vastomlijnde verantwoordelijkheden. Het zijn bedrijven die een eigen maatschappelijke betekenis en dynamiek hebben.

Organisaties zijn steeds in ontwikkeling. Er komen mensen bij en er gaan mensen weg. De organisatie groeit of krimpt juist. De organisatiestructuur verandert met de loop der jaren. Ook de mensen in de organisatie veranderen voortdurend. Ze worden ouder en wijzer (of alleen maar ouder). Ze maken promotie (of niet). De directies en raden van commissarissen of raden van toezicht veranderen van samenstelling. De groepsdynamiek en de cultuur van de organisatie veranderen. De buitenwereld waar de organisatie onderdeel van is verandert ook steeds. Het gaat economisch beter of slechter. Er komt meer of minder concurrentie. Toepasselijke wet- en regelgeving verandert. Er ontstaan verbeterde technieken. Het verwachtingspatroon van afnemers en cliënten verandert. Communicatiemethoden veranderen. Tenslotte zijn ook de inzichten over good corporate governance en hoe je daaraan invulling moet geven aan verandering onderhevig. Codes corporate governance zijn nog maar een recent verschijnsel. Twintig jaar geleden wist nauwelijks iemand wat een klokkenluider was. Sexual harassment in bedrijven kwam op grote schaal voor, maar het kon – behalve de slachtoffers – niemand wat schelen. Aanbestedingsreglementen en -procedures bestaan nog helemaal niet zo lang. Niemand wist wat een ‘code of ethics’ was. Kortom, corporate governance kan niet anders dan een voortdurend proces zijn en is nooit een resultaat.

Het is onverstandig om je in een dynamisch proces statisch op te stellen. Wat ooit normaal was maakt een flinke kans op een gegeven moment niet meer normaal te zijn. Daar moet je als verantwoordelijk bestuurder of aandeelhouder flexibel mee omgaan. Als het ooit normaal was om bij elke regeringswisseling alle bestuurders en commissarissen in overheidsgelieerde entiteiten te wisselen, dan kan het zijn dat dit op een geven moment niet meer normaal is. Het nieuwe normaal wordt dan dat je bestuurders en commissarissen moet afrekenen op wat zij kunnen en wat zij doen en niet op hun politieke kleur.

De kernpunten in dit proces zijn bewustzijn en flexibiliteit. Je moet kunnen zien en voelen wat de nieuwe trends, cultuur en ideeën zijn. Daarbij moet je er voor openstaan dat die trends, cultuur en ideeën anders kunnen zijn dan wat je zelf dacht of waar je je prettig bij voelt.

“‘Old school’ corporate governance moet dus steeds worden omgewisseld voor ‘New school’ corporate governance.”

‘Old school’ corporate governance moet dus steeds worden omgewisseld voor ‘New school’ corporate governance. Een verkiezingscarrousel (Aruba) is Old school. Als aandeelhouder in een overheidsgelieerde entiteit benoemingen manipuleren of saboteren (Bonaire) is Old school. Je politieke vrienden benoemen in raden van commissarissen (St. Maarten) is Old school. Bestuurders en commissarissen in overheidsgelieerde entiteiten gigantisch laten miskleunen, wat de samenleving tientallen zo niet honderden miljoenen kost en die mensen daarmee gewoon laten wegkomen (Curaçao) is Old school. Dat kan niet meer.

Het is jammer als de rechterlijke macht er aan te pas moet komen om Old school-gedrag te corrigeren. Wij mogen allemaal van onze regeringen verwachten dat zij een proactieve en leidende rol spelen in het proces dat good corporate governance heet. Dat wil zeggen, steeds alert zijn op het nieuwe ‘normaal’ en wet- en regelgeving en gedrag daarop aanpassen. Dat doen moderne regeringen elders ook. Waarom wij niet?

Deze blogpost is ook in het Papiaments beschikbaar. Klik hier om een pdf te downloaden.

Heeft u zelf een vraag over corporate governance? Mail deze dan naar governance@ekvandoorne.com en wie weet wordt uw vraag in de volgende column behandeld.