Voornemen

Blog

12 januari 2018

In Bonaire zijn veel overheidsgelieerde entiteiten. Die zijn heel belangrijk voor de Bonairiaanse economie en voor het normale maatschappelijk leven. Hetzelfde geldt overigens voor Curaçao, Aruba en St. Maarten. Overheidsgelieerde entiteiten regelen bijvoorbeeld havenactiviteiten, telecom, vliegveld, water- en energievoorziening en woningbouw. In al die entiteiten speelt de overheid (lees: de politiek) een meer of mindere rol. In St. Maarten en Curaçao heeft men in het kader van de ontmanteling in 2010 geprobeerd om de politieke invloed in deze bedrijven terug te dringen. Daarvoor dienen in deze landen, hoe gebrekkig ook, de Landsverordening en de Code Corporate Governance.

In Bonaire werkt dat nog beroerder dan op Curaçao en St. Maarten. Dat is opmerkelijk in dat perfect gereguleerde Nederland. In Bonaire is nagelaten om het instituut van een adviseur corporate governance in het leven te roepen. Er is een beperkte rol weggelegd voor de Rijksvertegenwoordiger bij de benoeming van bestuurders en toezichthouders, meer niet. Hierdoor zijn de Bonairiaanse overheidsgelieerde entiteiten overgeleverd aan de grillen van de toevallig aan de macht zijnde politici. Soms zijn dat personen die begrijpen dat overheidsgelieerde entiteiten op afstand van de politiek hun werk moeten kunnen doen. Soms is daar minder begrip voor.

Regelmatig komt het voor dat belangrijke besluiten moeten worden genomen door de aandeelhouder. De aandeelhouder van de overheidsgelieerde entiteiten op Bonaire is het OLB, daarbij vertegenwoordigd door het BC, onder verantwoordelijkheid van de Eilandsraad. Het BC kan hierdoor de totstandkoming van belangrijke besluiten beïnvloeden. Ook door niks te doen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de benoeming van bestuurders. Een (her)benoeming van commissarissen moet ook door de aandeelhouder (vertegenwoordigd door het BC) geschieden. Wat nu als deze dit niet doet? Er wordt simpelweg geen aandeelhoudersvergadering belegd om de noodzakelijke (her)benoemingen tot stand te brengen en wat dan? Voor de desbetreffende bedrijven is dat een ramp. Als een bestuurder ontslag neemt en er wordt niet snel een nieuwe (geschikte) bestuurder benoemd, dan is het bedrijf, u raadt het al, onbestuurbaar. Als de benoemingstermijn van commissarissen is verstreken en deze commissarissen worden niet herbenoemd, dan wordt het bedrijf ook onbestuurbaar. Als er nog maar een of twee commissarissen zijn in plaats van de statutair minimaal voorgeschreven drie, hoe kan dan nog geldige besluitvorming plaatsvinden? Het bestuur wordt dan lamgelegd. Voor alle statutair vastgelegde belangrijke besluiten is namelijk voorafgaande toestemming van de raad van commissarissen nodig. En als die er niet is?

‘Ach’, denkt u misschien, ‘het loopt wel los, zo aan het begin van het nieuwe jaar!’. Inderdaad. Maar dat denkt u niet meer als er geen water meer uit de kraan komt. Deze overheidsgelieerde entiteiten zijn van het grootste belang voor uw economie, of u nu op Bonaire woont, op Aruba of op Curaçao. U mag dus van uw politieke vertegenwoordigers verwachten dat zij hun verantwoordelijkheid nemen. Zij moeten er in uw belang voor zorgen dat er tijdig kundige mensen worden benoemd in die bedrijven die voor uw dagelijks functioneren zo belangrijk zijn.

Wat nu als het gewoon niet gebeurt? Het burgerlijk wetboek op Bonaire en in Curaçao en St. Maarten bepaalt in artikel 2:7 dat diegenen die bij het bestuur en toezicht in de rechtspersoon zijn betrokken, zich ten opzichte van elkaar moeten gedragen in overeenstemming met de regels van redelijkheid en billijkheid. Ik denk dat een BC dat zijn verantwoordelijkheid als aandeelhouder niet neemt, door de burgerlijke rechter zou moeten worden gedwongen om een aandeelhoudersvergadering te beleggen als dit voor het voortbestaan van een bedrijf noodzakelijk is.

Weet u wat zo grappig is? Hier is geen literatuur of jurisprudentie over. Weet u waarom niet? Nergens op de wereld behalve hier laat een aandeelhouder willens en wetens het bedrijf naar de knoppen gaan. Eén ding is duidelijk. Dit gedrag is niet in het belang van de bevolking, het is niet in het belang van u. Daarom moet de aandeelhouder in deze overheidsgelieerde entiteiten in beweging komen en zijn verantwoordelijkheid nemen. Een goed voornemen voor 2018! Felis Ana!

Deze blogpost is ook in het Papiaments beschikbaar. Klik hier om een pdf te downloaden.

Heeft u zelf een vraag over corporate governance? Mail deze dan naar governance@ekvandoorne.com en wie weet wordt uw vraag in de volgende column behandeld.